# RAFO Onești
## Podstawowe informacje o podmiocie
RAFO Onești to rafineria ropy zlokalizowana w Rumunii, charakteryzująca się znaczną historią problemów finansowych i prawnych. Industry: Rafineria, country: Rumunia.
## STRUTKRUA WŁAŚCICELSKA I ZARZĄDCZA ORAZ JEJ WPŁYW NA AML
Jedną z największych rafinerii ropy w Rumunii, o rocznej zdolności przerobowej 3,5 mln ton, była spółka z siedzibą w Oneşti, funkcjonująca pod nazwą RAFO Onești. Po transformacji w 1991 r. w spółkę akcyjną, podmiot przeszedł szereg zmian właścicielskich – początkowo w ramach prywatyzacji w 2001 r. udziały 60 % nabyły Imperial Oil i Canyon Servicos, następnie w 2003 r. przejęła je brytyjska firma Balkan Petroleum, a w 2006 r. rafineria trafiła pod kontrolę Calder‑A, która spłaciła zobowiązania wobec budżetu państwa. Kluczowy przełom nastąpił w 2007 r., kiedy 98 % akcji przejął rosyjski inwestor Iakov Goldovskiy poprzez spółkę Petrochemical Holding GmbH zarejestrowaną w Austrii; po wymianie długów na kapitał udział ten wyniósł 96,5 % całego kapitału.
Zarządzanie rafinerią sprawował w tym okresie Marin Anton, wymieniony w publicznych rejestrach jako dyrektor generalny (CEO). W strukturze podmiotu funkcjonowały także powiązane jednostki przemysłowe, m.in. dawne zakłady w ramach Combinatul Petrochimic Borzești, a przed likwidacją spółka prowadziła sieć 290 stacji paliw, z czego 45 było własnością RAFO Onești, a pozostałe – oddziały franczyzowe. Po zaprzestaniu produkcji w 2008 r. z powodu braku możliwości odnowienia koncesji środowiskowej, spółka weszła w postępowanie upadłościowe w 2014 r., a w 2019 r. formalnie ogłosiła upadłość. Aktywa zostały następnie nabyte przez grupę transportową Grampet, która planuje przekształcić teren w największe w regionie centrum logistyczne dla kontenerów i produktów naftowych.
Z perspektywy AML struktura własnościowa RAFO Onești wymaga szczególnej uwagi. Udział rosyjskiego inwestora Iakov Goldovskiy, pośredniczącego przez austriacką spółkę holdingową, w połączeniu z licznymi zmianami właścicieli i przekształceniami w trakcie postępowania upadłościowego, tworzy złożony łańcuch beneficjentów, co zwiększa ryzyko ukrywania rzeczywistych właścicieli oraz prania pieniędzy. Dodatkowo fakt, że aktywa zostały przekazane pod nowego właściciela – Grampet – w warunkach restrukturyzacji, wymaga monitorowania pod kątem ewentualnych nieprawidłowości w wycenie, transferze środków i dalszych transakcji z podmiotami zagranicznymi. Wszystkie te elementy wskazują na konieczność przeprowadzenia szczegółowej analizy due‑diligence oraz stałego nadzoru AML.
## Sprawy karne i postępowania prokuratorskie
- Marian Iancu został skazany na 12 lat więzienia za przestępstwa finansowe związane z RAFO Onești. Była to sprawa dotycząca evaziune fiscală i spălare de bani [1].
- Ovidiu Tender i Marian Iancu zostali skazani za oszustwa finansowe związane z kontrolą RAFO Onești. Ovidiu Tender otrzymał 11 lat i 4 miesiące, a Marian Iancu 13 lat i 8 miesięcy więzienia [1].
- Corneliu Iacobov został skazany na 7 lat więzienia za przestępstwa związane z zarządzaniem i przejęciem RAFO Onești. Była to część dochodzenia w sprawie korupcji i oszustw finansowych [2].
- The former RAFO Onești CEO, Marin Marin, was sentenced to three years in prison for tax evasion totaling €12 million. The conviction was based on financial statements from 2015‑2018 that showed undeclared profits [8].
## Korupcja, łapownictwo i przestępstwa korupcyjne
- Marian Iancu został skazany na 12 lat więzienia za przestępstwa finansowe związane z RAFO Onești. Była to sprawa dotycząca evaziune fiscală i spălare de bani [1].
- Ovidiu Tender i Marian Iancu zostali skazani za oszustwa finansowe związane z kontrolą RAFO Onești. Ovidiu Tender otrzymał 11 lat i 4 miesiące, a Marian Iancu 13 lat i 8 miesięcy więzienia [1].
- Corneliu Iacobov został skazany na 7 lat więzienia za przestępstwa związane z zarządzaniem i przejęciem RAFO Onești. Była to część dochodzenia w sprawie korupcji i oszustw finansowych [2].
## Audyty, nieprawidłowości zarządcze i governance
- RAFO Onești w Rumunii jest przykładem nieudanej współpracy publiczno‑prywatnej oraz wadliwego zarządzania. Brak udzielenia gwarancji państwowej uniemożliwił przyciągnięcie inwestycji międzynarodowych [3].
- RAFO Onești wstrzymała produkcję w 2008 roku z powodu braku możliwości odnowienia licencji operacyjnej. W 2019 roku ogłoszono jej upadłość po niepowodzeniu planu restrukturyzacji [4].
- RAFO Onești weszła w stan niewypłacalności w 2014 roku. Została sprzedana grupie Grampet za 6 mln EUR [4].
## Ryzyko reputacyjne oraz wpływ na media i opinię publiczną
- A public protest was organized against the redevelopment plan of the former RAFO Onești refinery site into a logistics hub. The protest highlighted concerns over potential pollution and loss of industrial heritage [5].
- The Bucharest Court of Appeal suspended the liquidation of RAFO Onești pending a review of alleged irregularities in the 2019 bankruptcy filing. The suspension halted all ongoing asset sales until the investigation is completed [6].
- The DNA launched an investigation into a 2018 contract awarded for refinery upgrades at RAFO Onești. The probe focuses on possible kickbacks and conflict of interest involving a former RAFO executive and the construction firm [7].
- The EU Commission expressed concerns about the environmental remediation plan for the former RAFO Onești site. The Commission urged Romanian authorities to ensure full compliance with EU environmental standards before any redevelopment proceeds [9].
## Ekspozycja polityczna i wpływ państwa
- RAFO Onești weszła w kryzys w 2001 roku. Rząd rumuński nie udzielił wsparcia, co doprowadziło do licznych postępowań sądowych [3].
- Rząd rumuński podpisał memorandum o udzieleniu gwarancji kredytowej dla RAFO Onești w 2009 r., ale go nie zrealizował. Brak wsparcia państwowego doprowadził do postępowań sądowych [3].
- Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (ICSID) orzekło, że Rumunia musi zapłacić Iakovowi Goldovskiyowi 85 mln EUR odszkodowania z tytułu sprawy RAFO Onești. Orzeczenie zostało wydane w listopadzie 2024 r. [3].
## Ryzyka transakcyjne, M&A, spółki zależne i działalność zagraniczna
- RAFO Onești entered insolvency in 2020. In 2020 the refinery had debts exceeding 69.3 million EUR [11].
- Over the six years preceding 2020, RAFO Onești recorded losses of more than 63.8 million EUR. The loss figures are reported in an industry report on the refinery’s financial state [11].
- In June 2016, Anders Capital GmbH acquired 96.5% of the shares in RAFO Onești. The acquisition was a key element of the refinery’s ownership restructuring [11].
- RAFO Onești declared bankruptcy in 2019. Its main creditor, Petrochemical Holding, claimed approximately 71 million EUR [12].
# Podsumowanie wykonawcze
RAFO Onești charakteryzuje się wysokim poziomem ryzyka związanego z kwestiami prawnymi, korupcją oraz niestabilnością finansową. Liczne postępowania sądowe, zmiany właścicielskie oraz brak skutecznego zarządzania zwiększają ryzyko transakcji i potencjalnych strat. Wskazane jest przeprowadzenie szczegółowej analizy due‑diligence oraz stały nadzór AML w celu zminimalizowania potencjalnych ryzyk.
# Wszystkie podmioty sprawdzone w ramach screeningu
### RAFO Onești
(Dane: industry: Rafineria, country: Rumunia)
# Wszystkie osoby sprawdzone w ramach screeningu
Brak osób.